Bir Şehir Nasıl Fark Etmeden Zehirlendi?

Bir şehrin ortasında, kimsenin fark etmediği küçük bir metal parçası yüzlerce insanın hayatını değiştirebilir mi? 1987 yılında Brezilya’nın Goiânia kentinde yaşanan olay tam olarak buydu. Terk edilmiş bir hastaneden çıkarılan eski bir radyoterapi cihazı, hurda sanılarak parçalandı ve içindeki ölümcül madde farkında olunmadan insanların arasına karıştı.

Cihazın içinde bulunan sezyum-137, karanlıkta mavi ışık saçıyordu. Bu yüzden tehlikeli olmaktan çok ilginç göründü. İnsanlar maddeyi ellerine aldı, birbirlerine gösterdi, evlerine götürdü. Bazıları onu değerli bir taş gibi sakladı, bazı çocuklar ise oyuncak sanarak dokundu. Ancak kimse, bu küçük parçaların yoğun radyasyon yaydığını bilmiyordu.

Kısa süre içinde şehirde açıklanamayan sağlık sorunları ortaya çıkmaya başladı. İnsanlar kusuyor, mide bulantısı yaşıyor, ciltlerinde ağır yaralar oluşuyordu. Bazıları hızla kilo kaybediyor, saçları dökülüyordu. Doktorlar ilk başta belirtilerin kaynağını anlayamadı çünkü ortada görünür bir tehdit yoktu.

Gerçek, radyoaktif parçaların yetkililere ulaştırılmasıyla anlaşıldı. Yapılan testler sonucunda şehirde ciddi bir radyasyon yayılımı olduğu ortaya çıktı. Bunun ardından büyük bir kriz yönetimi başladı. Evler boşaltıldı, sokaklar kapatıldı, binlerce kişi sağlık taramasından geçirildi.

Kazanın sonunda dört kişi hayatını kaybetti, yüzlerce insan radyasyondan etkilendi. Bazı evler tamamen yıkıldı, tonlarca radyoaktif atık toplandı. Fakat felaket yalnızca fiziksel zararlarla sınırlı kalmadı. Olaydan sağ kurtulan birçok kişi yıllarca sağlık sorunları, psikolojik travmalar ve toplumsal dışlanma ile mücadele etti.

Goiânia faciası bugün hâlâ, radyoaktif maddelerin denetimsiz bırakılmasının ne kadar büyük sonuçlar doğurabileceğini gösteren en çarpıcı olaylardan biri olarak kabul ediliyor.

Bu olayı anlatan “Radyoaktif Acil Durum” adlı dizi de yaşananları detaylı biçimde ele alıyor.